Construction
BOQ คืออะไร? วิธีทำ Bill of Quantities สำหรับงานก่อสร้าง
เริ่มทำ BOQ โดยแยกงานตามแบบหรือขอบเขต กำหนดหน่วยและวิธีวัดให้สอดคล้อง แล้วคูณปริมาณกับราคาต่อหน่วยที่ระบุขอบเขตไว้
ก่อนรวมราคา ตรวจให้ครบ
แบบและขอบเขตงานตรงกับฉบับที่ใช้
หน่วยและปริมาณตรวจย้อนกลับได้
ราคาต่อหน่วยบอกชัดว่ารวมอะไร
รวมยอดตามแบบฟอร์มและเงื่อนไขโครงการ
Definition
BOQ คืออะไร?
ทำความเข้าใจก่อนเริ่มถอดแบบ
BOQ (Bill of Quantities) หรือ "ใบแจ้งปริมาณงาน" คือเอกสารแจกแจงรายการและปริมาณงานก่อสร้าง ตามแบบหรือขอบเขตที่กำหนด โดยอาจแสดงหน่วยนับ ราคาต่อหน่วย และจำนวนเงินตามรูปแบบของโครงการ
วิธีวัดปริมาณ รายการ และรูปแบบตารางขึ้นกับข้อตกลงและเอกสารของแต่ละโครงการ หากเอกสารกำหนดมาตรฐานการวัด เช่น SMM หรือหลักเกณฑ์ของหน่วยงาน ก็ให้ใช้ฉบับและขอบเขตที่ระบุไว้
แบบ BOQ และวิธีวัดอาจต่างกันตามโครงการ จึงควรยึดแบบ รายการประกอบแบบ ข้อกำหนด และแบบฟอร์มที่ผู้ว่าจ้างระบุ คู่มือนี้อธิบายการจัดรายการทั่วไป ไม่ใช้แทนหลักเกณฑ์ราคากลางหรือแบบเอกสารเฉพาะงานภาครัฐ
Structure
โครงสร้างตาราง BOQ มีอะไรบ้าง?
ตัวอย่างคอลัมน์ที่ช่วยแจกแจงงาน ปริมาณ และราคา โดยปรับตามแบบฟอร์มและเงื่อนไขโครงการ
| คอลัมน์ | คำอธิบาย |
|---|---|
| ลำดับ (Item No.) | ลำดับรายการงาน |
| รายละเอียดงาน (Description) | คำอธิบายงานหรือวัสดุ เช่น คอนกรีตเสาเข็ม |
| หน่วย (Unit) | หน่วยนับ เช่น ตร.ม., ลบ.ม., ตัน, จุด, เมตร |
| ปริมาณ (Quantity) | ปริมาณที่ถอดจากแบบก่อสร้าง |
| ราคาต่อหน่วย (Unit Rate) | ราคาต่อหน่วยตามวิธีเสนอและขอบเขตของโครงการ ระบุให้ชัดว่ารวมรายการใดแล้ว |
| จำนวนเงิน (Amount) | ปริมาณ × ราคาต่อหน่วย |
Categories
หมวดงาน BOQ ที่ใช้บ่อย
ตัวอย่างหมวดงานสำหรับจัดรายการ สามารถปรับตามขอบเขตและแบบของแต่ละโครงการ
งานเสาเข็ม
เสาเข็มตอก, เสาเข็มเจาะ, ทดสอบ
งานโครงสร้าง
ฐานราก, เสา, คาน, พื้น, บันได
งานสถาปัตยกรรม
ก่ออิฐ, ฉาบปูน, ปูกระเบื้อง, ทาสี
งานระบบสุขาภิบาล
ท่อน้ำประปา, ท่อระบายน้ำ, สุขภัณฑ์
งานระบบไฟฟ้า
สายไฟ, เบรกเกอร์, ตู้ MDB, โคมไฟ
งานระบบปรับอากาศ
เครื่องปรับอากาศ, ท่อน้ำยา, ระบบระบายอากาศ
งานภูมิสถาปัตยกรรม
ปลูกต้นไม้, ทางเดิน, ระบบรดน้ำ
How To
5 ขั้นตอนทำ BOQ จากแบบก่อสร้าง
ตั้งแต่อ่านแบบจนถึงรวมยอดส่งเสนอราคา
ศึกษาแบบก่อสร้าง
อ่านแบบสถาปัตยกรรม, โครงสร้าง, งานระบบ ให้ครบทุกแผ่น เข้าใจ scope งานทั้งหมดก่อนเริ่มถอดแบบ
แบ่งหมวดงาน (Work Breakdown)
แบ่งงานเป็นหมวดที่เหมาะกับแบบและขอบเขตงาน เช่น งานเสาเข็ม งานโครงสร้าง งานสถาปัตยกรรม และงานระบบ โดยปรับตามเอกสารโครงการ
ถอดปริมาณ (Quantity Takeoff)
ถอดปริมาณจากแบบและข้อกำหนดให้ตรงหน่วย เช่น ปริมาตรคอนกรีต (ลบ.ม.), พื้นที่ปูกระเบื้อง (ตร.ม.) และน้ำหนักเหล็ก (กก.); บันทึกตำแหน่งหรือวิธีวัดเพื่อให้ตรวจย้อนกลับได้
ใส่ราคาต่อหน่วย (Unit Rate)
กำหนดองค์ประกอบราคาต่อหน่วยให้ชัด เช่น วัสดุและค่าแรง แล้วเลือกข้อมูลราคาที่เหมาะกับพื้นที่ ช่วงเวลา และเงื่อนไขโครงการ; งานภาครัฐให้ตรวจหลักเกณฑ์ราคากลางที่ใช้กับงานนั้น
รวมยอดและตรวจสอบ
คำนวณ Amount = Quantity × Unit Rate และรวมยอดตามรูปแบบเอกสารโครงการ หากมีค่าดำเนินการหรือเงินเผื่อความเสี่ยง ให้กำหนดฐานและวิธีคิดให้ชัด ตรวจไม่ให้ซ้ำกับราคาต่อหน่วย
Example
ตัวอย่าง BOQ งานบ้านพักอาศัย
ตัดมาจากหมวดงานโครงสร้างเพื่อแสดงรูปแบบตาราง
| # | รายละเอียด | หน่วย | ปริมาณ | ราคา/หน่วย | จำนวนเงิน |
|---|---|---|---|---|---|
| 2.1 | คอนกรีตเสา 240 ksc | ลบ.ม. | 8.50 | 4,200 | 35,700 |
| 2.2 | เหล็กเสริมเสา DB16 | กก. | 1,620 | 28 | 45,360 |
| 2.3 | ไม้แบบเสา | ตร.ม. | 85 | 450 | 38,250 |
| 2.4 | คอนกรีตคาน 240 ksc | ลบ.ม. | 12.30 | 4,200 | 51,660 |
| 2.5 | เหล็กเสริมคาน DB12 | กก. | 2,400 | 28 | 67,200 |
| รวมหมวดงานโครงสร้าง | 238,170 | ||||
* ตัวเลขเป็นตัวอย่างเพื่อสาธิตรูปแบบ ราคาจริงขึ้นกับพื้นที่และช่วงเวลา
วิธีตรวจ: 8.50 × 4,200 = 35,700; 1,620 × 28 = 45,360; 85 × 450 = 38,250; 12.30 × 4,200 = 51,660; 2,400 × 28 = 67,200 บาท รวม 238,170 บาท ตัวอย่างนี้ยังไม่รวมหมวดอื่นหรือรายการเพิ่มที่ข้อกำหนดโครงการอาจระบุ
แหล่งอ้างอิง
ตรวจเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026 ตัวอย่าง 5 บรรทัดเป็นข้อมูลสมมติของ Satangplus: ปริมาณคูณราคาต่อหน่วยได้ 35,700 + 45,360 + 38,250 + 51,660 + 67,200 = 238,170 บาท ไม่ใช่ราคาตลาดหรือราคากลาง
- หนังสือ กค (กวจ) 0405.3/ว 651 เผยแพร่โดยกระทรวงพาณิชย์ — แนวทางปรับลดราคาในแบบแสดงรายการปริมาณงานและราคาลงวันที่ 26 กันยายน 2568 ใช้ในบริบทจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐตามเงื่อนไขในหนังสือ
FAQ
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง BOQ
แนวทางทั่วไปที่ควรตรวจเทียบกับเอกสารของแต่ละโครงการ
BOQ กับ Estimate (ประมาณราคา) ต่างกันอย่างไร?
+
Estimate คือการประมาณราคา ซึ่งทำได้หลายระดับตามข้อมูลที่มี ส่วน BOQ แจกแจงรายการและปริมาณตามแบบหรือขอบเขตงานที่กำหนด ระดับรายละเอียดและความแม่นยำขึ้นกับเอกสารตั้งต้นและวิธีถอดปริมาณ การใช้เป็นเอกสารสัญญาขึ้นกับข้อตกลงของโครงการ
ราคาต่อหน่วยใน BOQ ใช้ราคาอะไร?
+
มักอ้างอิงจาก 3 แหล่ง: (1) ราคากลางจากกรมบัญชีกลางสำหรับงานราชการ, (2) ราคาตลาดจากร้านวัสดุก่อสร้าง, (3) ราคาจากประสบการณ์ผู้รับเหมาที่เคยทำงานประเภทเดียวกัน
BOQ ใช้ในขั้นตอนไหนของโปรเจกต์?
+
อาจใช้เปรียบเทียบข้อเสนอ แนบสัญญา หรือประกอบการวัดผลงานและเบิกงวดได้ ขึ้นกับเอกสารประกวดราคา สัญญาที่ลงนาม และเงื่อนไขของแต่ละโครงการ
ค่าดำเนินการ (OH&P) ใน BOQ คิดเท่าไหร่?
+
ไม่มีอัตราเดียวที่ใช้ได้กับทุกโครงการ ค่าใช้จ่ายทางอ้อม (Overhead) และกำไรขึ้นกับขอบเขตงาน วิธีเสนอราคา สัญญา และความเสี่ยงของโครงการ ควรกำหนดให้ชัดว่ารวมไว้ในราคาต่อหน่วยหรือแยกแสดง และระวังการคิดซ้ำ งานภาครัฐให้ใช้หลักเกณฑ์ประมาณราคาก่อสร้างของกรมบัญชีกลางที่ใช้กับงานนั้น
Contingency คืออะไร?
+
Contingency คือเงินเผื่อความเสี่ยงที่ระบุไว้ในประมาณการเมื่อโครงการกำหนดให้มี ไม่มีเปอร์เซ็นต์สากลที่ใช้ได้กับทุกงาน ควรระบุฐานคำนวณ ผู้มีอำนาจอนุมัติ และวิธีเบิกใช้ให้ชัด เงินเผื่อไม่ใช่การอนุมัติเปลี่ยนขอบเขตงานหรือปรับราคาตามสัญญาโดยอัตโนมัติ
Related
อ่านต่อที่เกี่ยวข้อง
เชื่อม BOQ ไปยังใบเสนอราคา การจัดซื้อ และเอกสารเก็บเงิน
มีเครื่องมืออื่นให้หยิบใช้ต่อ
คำนวณตัวเลข เตรียมเอกสาร และอ่านคู่มือประกอบได้ฟรีผ่านเว็บ